آرمگاه بی بی شطیطه

0 195

در کنار آرامگاه‌های بزرگانی همچون شیخ عطار و حکیم عمر خیام و دیگران که مدفون در نیشابور هستند آرامگاهی در مرکز این شهر وجود دارد که امروز تبدیل به پناهگاهی برای مؤمنان شده است.

بی‌بی شطیطه نیشابوری از آن معدود زنان روزگار خویش بود که درس دلدادگی به حریم ولایت را خوب آموخته بود و امروز پس از قرن‌ها از مرگ آن حکیمه نه تنها از یادها نرفته بلکه به عنوان نماد و الگوی برای زنان مسلمان تبدیل شده است.

بی‌بی شطیطه کیست؟

بی بی شطیطه پیرزنی بود که در سده دوم هجری در نیشابور می زیست و امام موسی کاظم ، از امامان شیعه هدیه هایی از او پذیرفت . این بانو ، یکی از زنان فاضل نیشابوری و مورد عنایت خاص امام موسی کاظم (ع) در قرن دوم هجری بوده است.

امروزه برای او آرامگاهی در شهر نیشابور و در استان خراسان رضوی به نام آرامگاه بی بی شطیطه وجود دارد.

گفته شده از میان انبوه وجوه و کالای سنگین که به عنوان سهم امام به مدینه فرستاده شد تنها نقدینه یک‌درهمی و دست‌رشت چهاردرهمی شطیطه نیشابوری مورد پذیرش امام موسی کاظم(ع) قرار گرفت.

در باره بی‌بی شطیطه، مجلسی در جلد یازدهم بحار الانوار، و شهرآشوب در مناقب، و هاشمی بحرانی در مدینه المعاجز، و قطب راوندی در خرایج این حدیث را نقل کرده‌اند که بی بی شطیطه مورد عنایت ویژه موسی کاظم قرار گرفته‌بود.

آرامگاه بی بی شطیطه

آرامگاه  بی بی شطیطه در وسط میدانی بنام شطیطه قرارگرفته است. فضای میدان در حدود 6000 متر مربع بوده و بقعه بی بی شطیطه با مساحت تقریبی 1000 متر داخل این میدان قرار گرفته است.

آرمگاه بی بی شطیطه
آرمگاه بی بی شطیطه

از تاریخ اولین بنا یا آرامگاه ساخته شده بر مزار بانو اطلاع دقیقی در دست نیست؛ ولی احتمال می رود پس از تجدید حیات شهر بعد از زلزله ی ویرانگر سال 808 هـ.ق، بنای یادبود دیگری بر مزار بانو احداث گردیده و آن نیز در طی سـال های بعد مسلماً بارها تعمیر و بازسـازی شده باشـد. آخرین بنا، بنایی چهار گوش، مسـقف (خانه) و کوچک از خشت و گل بوده که در گوشه ی یک قبرسـتان قدیمی واقع شده و قدمتی حدود 200 تا 300 سال داشته اســت.

این بنا تا سال 1359 هـ. ش باقی بود تا این که بقعه ی جدیدی برای بانو شطیطه، در همان سال به همت مرحوم حاج عباس ترقی و جمعی از خیرین منطقه و شهرستان ساخته شد. قبرستان قدیمی اطراف بقعه نیز در سال 1372 با اجرای طرح ساماندهی شهری (در محله ی رسولی ـ سرآب کوشک) به یک فضای سبز عمومی یا میدان شهری تبدیل شد که با توجه به قرار گرفتن آرامگاه بانو در مرکز آن، به میدان بی بی شطیطه معروف گردید.

در قسمت مرکزی آن بنا، یک سنگ لوح کوچک، که احتمالا نام بانو بر آن حک بوده ـ و بر بالای آن یک دیوار (احتمالی) عمودی سفید رنگ به شکل طاق‌نما وجود داشته است.

در سال های اخیر این بقعه وسعت پیدا کرده و ساختمانی بزرگتر و مجهزتر با کتیبه‌های کاشیکاری شده و گنبدی فیروزه‌ای را شامل می‌شود. این بنا فاقد هرگونه تزئینات و هنر معماری خاص است که قابل بررسی باشد و زندگینامه و شخصیت بانوی مدفون در این مکان بیشتر از خود بنا قابل توجه است.

بنای فعلی آرامگاه بی بی شطیطه دارای پلان ( طرح ) 6 ضلعی با 12 غرفه ی کوچک در طرفین آن است ، در ورودی اصلی ، با اتصال دو غرفه ، به آرامگاه از جانب جنوب غربی و مصالح به کار رفته در آن شامل آجر ، خشت قالبی تراش ، گچ ، سیمان و آهن و روکار نمای بیرونی بنا از سنگ مرمر و آجر سفال می باشد . مهم ترین تزئینات آرامگاه نیز شامل آینه کاری نمای داخلی گنبد و دو کتیبه ی کاشیکاری شده در دو طر در ورودی اصلی ، در جنوب غربی ، به آرامگاه است . در کتیبه ی جانب شرقی ، سمت راست ، تاریخ تولد و در کتیبه جانب غربی ، تاریخ وفات یا شهادت چهارده معصوم (ع) به تاریخ هجری قمری نوشته شده است » .

تعداد زائرین

به دلیل قرار گفتن بقعه این بانو در یکی از میادین شهر و فضای سبز اطراف آن که به عنوان پارک و محل استراحت و تفریح مورد استفاده خانواده های نیشابوری قرار می گیرد، بسیاری از آن ها لحظاتی را نیز صرف زیارت بقعه می نمایند.

از آنجایی که از جاده کمربندی نیشابور حدود 3 کیلومتر فاصله دارد، برخی از زائرینی که با بقعه و شخصیت این بانو آشنایی دارند، حاضر می شوند مسیر خود را به داخل شهر تغییر داده و به زیارت بیایند. در این بین حتی زائرینی از کشورهای عربی نیز مشاهده می شوند. بنابر ادعای مسـئول بقعه، مزار بی بی شـطیطه بطور متوسط روزانه 400 تا 500 نفر زائر دارد که ترکیب قومیتی آن ها بسیار متنوع بوده و می توان زائرانی از اقوام و از کشور های مختلف مشاهده نمود.

امکانات رفاهی

بقعه متبرکه بی بی شطیطه (رحمه الله علیها) از آنجا که در قسمتی از فضای سبز میدانی به نام همین بانو واقع شده است، خود به عنوان تفرجگاهی کوتاه مدت برای اهالی و مسافران استفاده می شود. به نحوی که اهالی به خصوص عصرها برای استفاده از فضای پارک محوطه بقعه به این مکان می آیند و اکثراً به زیارت بقعه نیز می روند.

مساحت بقعه اصلی حدود 1000 متر مربع می باشد که ضریح بانو تقریباً در مرکز آن قرار گرفته است و برای برگزاری مراسم مختلف طی سال از این فضا استفاده می شود.

بقعه دارای آب گـرم و ســرد، برق، گــاز به همراه 2 خط تلفن می باشد و از این حـیث مشکلی ندارد. همچنین جهت گرمایش و سرمایش بقعه از بخاری، کولر و پنکه استفاده می گردد.

سرویس بهداشتی مخصوص بانوان و آقایان نیز در مجموعه وجود دارد که پاسخگوی زائرین و مسافرین می باشد.

مقبره بانو پسندیده

در فاصله 70 متری آرامگاه بی‌بی شطیطه، آرامگاه زنی دیگر به نام «بانو پسندیده» قرار دارد. گویا وقتی امام رضا (ع) به نیشابور می‌رسد، میهمان این زن می‌شود و از آن زمان به بانو پسندیده معروف می‌گردد. بعد از مرگ نیز مزارش زیارتگاه مردم نیشابور می‌شود.

مکان های دیدنی خراسان رضوی

 

آدرس : خراسان رضوی ، نیشابور ، حدفاصل خیابان امام خمینی و بلوار شهید بهشتی

 

منبع emamzadegan.ir

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دوازده − چهار =