خانه تاریخی تیزنو دزفول

0 164

خانه تاریخی تیزنو دزفول

tizno house
عکس : محمد آذرکیش

بافت قدیمی دزفول را خانه ها و بناهای آجری تشکیل می دهد و همین موضوع باعث شده تا دزفول به شهر آجری نیز شهرت یابد.خانه های دزفول صرف نظر از شکل و اندازه از هویت خاصی تبعیت می کنند هویتی آجری با معماری خاص منطقه دزفول.

پیشنهاد دُرنا به مسافران و گردشگران عزیزی که به معماری قدیمی و سنتی علاقه دارند و قصد سفر به شهر دزفول را دارند این بنای زیبا را از دست ندهند.

tizno house
عکس : محمد آذرکیش

خانه تاریخی تیزنو به شماره ۲۵۷۳ در ردیف آثار ملى ایران به ثبت رسیده و یکی از بزرگترین و زیباترین خانه های محله قلعه یا به اصطلاح محلی قله است که در ضلع شرقی میدان اصلی این محله واقع می باشد.شالوده اصلی بنا مربوط به دوره صفوی است که در دوره قاجار واوایل پهلوی نیز تغییراتی در آن اعمال شد.

محله قلعه قدیمی‌ترین محله شهر دزفول بوده که در اصل به خاطر همجواری با قلعه نظامی که به خاطر حفاظت از پل ساسانی ساخته شده بود به این نام شهرت یافته است.

tizno house
عکس : محمد آذرکیش

خانه تیزنو دزفول برگرفته از هویت غنی معماری دزفول با مصالحی از آجر و خشت و به شیوه یک ایوانه اصفهانی ساخته شده است.ورودی بنا در مجاورت حوزه علمیه معزی قرار گرفته است. و ورود به خانه از ضلع غربی بنا و از سمت مرکز محله قلعه صورت می گیرد.( با احداث خیابان ساحلی این مرکزیت از بین رفته است.) در دو طرف سردر ورودی سکوهای کوچکی به نام خواجه نشین قرار دارد که برای استراحت رهگذارن خسته و یا نشستن کسی که جهت باز شدن در به انتظار مانده مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

پس از عبور از سردری بزرگ و زیبا وارد فضای مسقفی به نام ” هشتی ” می‌شویم که به عنوان فضای تقسیم کننده عمل می نموده به نحویکه از سمت چپ آن به بیرونی (قسمت پذیرایی از میهمانان ) و از سمت راست آن به اندرونی‌ (فضای خصوص خانه) می رسیم. بعلاوه هشتی به دلیل ایجاد محرمیت، مانع دید مستقیم رهگذران از بیرون به فضاهای داخلی می‌شود. زیر سقف عرق چین هشتی رسمی بندی ( کاربندی ) شده است و این رسمی بندیها از نوع دوازده ضلعی هشت و نیم هشت پرکار می‌باشد.کفساری هشتی از جنس قلوه سنگ رودخانه ای می‌باشد. اندرونی یا حیاط اختصاصی بنا معمولا جهت سکونت اهالی خانه مورد استفاده قرار می‌گرفته که در حال حاضر ورودی آن از سمت هشتی مسدود و در تملک شخص دیگریست.

بعد از گذر از هشتی ، به فضای بیرونی خانه می رسیم حیاطی زیبا که در نگاه اول چشم هر بیننده ای را خیره به آجرکاری های دور تا دور آن می کند که معماران زیردست دزفولی با ظرافتی خاص طرح های شگفت و زیبایی را با آجرهای تکامل یافته دوره صفویه خلق کرده اند. نمای زیبای خانه با قوس های رومی و پنج و هفت با وجود تنوع خود تقارنی زیبا و شکوه خاصی را به نمایش گذاشته است.

tizno house
عکس : محمد آذرکیش

بیرونی:

فضای اصلی خانه درونگرا بوده و دارای یک ایوان اصلی در طبقه همکف و دو ایوان فرعی در طبقه اول است. کفسازی حیاط با استفاده از آجرهایی با ابعاد ۲۰٫۲۰٫۳ صورت گرفته است. بنا دو طبقه بوده و طبقه همکف آن به واسطه ۴ پله از سطح حیاط بالاتر می‌باشد.در جلوی ایوان اصلی و اتاق‌های طبقه همکف صفه قرار دارد.

tizno house
tizno house

در نماهای داخلی و بیرونی این بنا در قسمت بالای طاقها با استفاده از آجر خوون چینی های زیبا و ظریفی با طرحهای متنوع اجرا گردیده که نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کند.

نمای ایوان اصلی با ارسی مسدود شده بود که تابش نور خورشید به قطعه شیشه های رنگی ارسی تلألو زیبایی را در ایوان به وجود می آورده است. در دو طرف ایوان اصلی اتاقهای کوچکی قرار دارد که به آنها “غلام گردش یا گوشوار” گفته می‌شود.

در حال حاضر دفتر نمایندگی کمیسیون ملی یونسکو در ایران در این خانه مشغول فعالیت شده و یکی از جاذبه های تاریخی ارزشمند شمال استان خوزستان و جزو بناهای اصیل معماری ایرانی  به شمار می رود.

tizno house
عکس : محمد آذرکیش

 

چگونه به آنجا بروم؟

گردشگران عزیز می توانند به وسیله تاکسی به سمت محله قلعه و پل جدید دزفول حرکت کنند چرا که این خانه در 100 متری پل جدید دزفول قرار دارد و از آنجا به طرف خانه تیزنو حرکت کنند.

 

 

آدرس : استان خوزستان، دزفول، ضلع شرقی میدان اصلی محله قلعه دزفول

منبع seeiran

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

19 + بیست =